مشاوره
 
روش‌های مطالعه (2)

روش هاي مطالعه (قسمت دوم

 يادگيري و يادآوري به موقع حاصل مطالعه بيش از اندازه نيست، بلكه صحيح خواني فرد را در يادگيري و يادآوري ياري میكند. مطالعه بيشتر و مؤثر با بكار گرفتن شيوه‌هاي مطالعه حاصل مي‌شود. هرچه بيشتر مطالعه شود، روشهاي بهتري در مطالعه بدست ميآيد و به كتابها و منابع زيادتري دسترسي پيدا مي‌شود. عادت به مطالعه صحيح يك امر اكتسابي است يعني همانطور كه يك انسان خواندن و نوشتن را ياد ميگيرد می‌تواند راه صحيح مطالعه كردن را همیاد بگيرد. متناسب با هدفي كه فرد از مطالعه دارد و حتي به تناسب محتوا و نوع مطلب روشهاي مختلفي در مطالعه كردن وجود دارد. اين روش‌ها عبارتند از:  

 

روشهاي سريع خواني يا عبارت خواني  

روشي را گويند كه به چشم عادت میدهد تا به جاي توقف بر روي يكايك كلمات تمركز بر روي گروه كلمات انجام گيرد. در اين صورت ميدان ديد وسيعتر مي‌گردد و چشم حركت سريعتري خواهد داشت، در نتيجه با نگاه كردن به سطور متوجه مجموعه هاي بزرگتري از كلمات و عبارات كه حاوي معاني بيشتري هستند میشويم. با تمرين اين روش هر دانش‌آموز معاني و مفاهيم مطالب خواندني را با حركت كند چشم از كلمه‌هاي به كلمه ديگر هدر نمی‌دهد.

به طور مثال از كتابهاي ساده شروع تا به كتابهاي عميق و حجيم برسد.  

 

1- روش اجمالي

هدف از اين روش دست يافتن به نكات و مطالب مهم كتاب در يك زمان كوتاه و با سرعت زياد است تا بتوان يك آشنايي كلي نسبت به نوشته به دست آورد. در اين روش از جزئيات صرف نظر ميگردد، به عناوين، جداول و نمودارها توجه میشود و به كلماتي كه با حروف درشت يا كج نوشته شده دقت بيشتري میگردد.

در مطالعه اجمالي در پي آن است كه بداند:

1)    - چرا اين كتاب نوشته شده است؟

2)    - مؤلف را از لحاظ سابقه، تجربه و سبك نوشتن بشناسد.

3)    - اهميت مطالب و نكات مهم را دريابد.

4)    - دشواري و سادگي مطالب چگونه است؟

5)    - وقت لازم جهت مطالعه را حدس بزند.

 

2 - روش دقيق خواني

هدف از به كار گرفتن اين روش، درك كامل مطالب خوانده شده و نگهداري آنها به طريق منظم و منطقي در حافظه است كه يادآوري و بازشناسي مطالب براي استفاده هاي بعدي ميسر باشد. دقيق خواني را به روشي گفته ميشود كه مطالعه كننده در هنگام مطالعه به حاشيه نويسي و علامت گذاري بپردازد. نكات مهم با دايره يا با خط كشيدن مشخص ميشود و در مواردي هم خلاصه نويسي انجام میگيرد.  

آيا به نظر شما براي يادگرفتن درسي بايد چندين بار آن را خواند؟

آيا تا به حال از دانش آموز خود شنيدهايد كه شكايت كنند و بگويند چند بار يك مطلب را ميخوانند ولي ياد نميگيرند يا زمان امتحان با اينكه آن مطلب را چند بار خواندهاند، توانايي پاسخگويي كامل به پرسش را ندارند يا اين كه پرسش برايشان آشنا است ولي پاسخ آن را به خاطر نميآورند. دانش آموزاني هستند كه با خواندن زياد، در يادگيري مطالب ضعف دارند و در مقابلشان هم دانش آموزاني ديده ميشوند كه با يكي، دو بار خواندن تسلط كامل بر روي درس را پيدا میكنند.

 

براي يادگيري نياز به تكرار بيش از حد مطالب نيست بلكه بايد شيوه صحيح مطالعه كردن را فراگرفت. با فرا گرفتن شيوه صحيح مطالعه كردن است كه ميتوان زمان مطالعه راكاهش داد و ميزان يادگيري را بالا برد. در اين صورت مدت نگهداري مطالب درحافظه طولانيتر میشود. اين نكتهاي است كه كليه دانش آموزان به خصوص كنكوريها بايد به آن توجه داشته باشند. دانش آموزاني كه براي كنكور آماده میشوند بايد زمان مطالعه خود را به حداقل برسانند. نحوه مطالعه كردن در دانش آموزان متفاوت است و روشهاي گوناگوني وجود دارد، روشهايي كه درگذشته بوده و روشهاي نوين كه كاربرد آن تأثير بسيار زيادي در يادگيري دارد ما در اينجا اين شيوه ها ر ا به اختصار بيان مي كنيم:

 

يك روش نوشتن نكات مهم درس در هنگام مطالعه است. يادداشت برداري از مطالب يكي از عواملي است كه میتواند در يادگيري موثرباشد و مدت زمان يادگيري را كاهش دهد در اين صورت هنگام مطالعة مجدد فقط نكات مهمیادداشت شده مطالعه ميشود و نياز به خواندن مجدد كل كتاب نخواهد بود.

 

در روش ديگر افراد هنگام خواندن دروس، زير نكات مهم را خط ميكشند و براي اين كار از انواع ماژيكها استفاده ميكنند تا در هنگام مرور، آن مطلب جلب توجه كند البته اين روش زماني موثراست كه ابتدا مطلب خوانده و مفهوم آن كاملا درك شود سپس زير نكات مهم خط كشيده شود زيرا در غير اين صورت افراد در هنگام خواندن مطالب تمركز نداشته و توجهشان به خطهايي كه زيرمطلب كشيده اند جلب میشود.  

 

روش ديگري كه ميتوان از آن ياد كرد روش حاشيه نويسي است كه بايد مطالب را خواند و نكات مهم را در حاشيه كتاب نوشت تا در دفعات مراجعه بتوان آنها را مرور كرد.البته اين روش براي خواندن مطالبي كه اهميت چنداني ندارند و خواندن آنها باعث اتلاف وقت میشود، مناسب است.